Choose language "English" Choose language "German" Choose language "French" Choose language "Dutch" Choose language "Spanish" Choose language "Polish" Choose language "Italian" Choose language "Bulgarian"

Groetjes uit Tsjernobyl

Lange tijd is het bij niemand opgekomen om deze stralende lokatie te bezoeken. Nu komen ze, de avontuurlijke reizigers die houden van de natuur.

Ramptoerisme zo’n 20 jaar na dato. Ik vertrek vandaag in een klein wit busje met drie Amerikanen en vier Oekraïners naar de 30 kilometerzone rondom de voormalige kerncentrale van Tsjernobyl. Onze gids ter plaatse werkt voor het Ministerie van Rampen. Hij is een ernstige, fors gebouwde man met snor, in legerbroek en gymschoenen. Hij ruikt sterk naar zweet en duldt geen vragen. Die mogen we pas stellen nadat we in zijn sombere kantoortje met bakelieten telefoontoestel en vergeeld streepjesbehang hebben geluisterd naar zijn één uur durende monoloog over de grootste ramp met een kerncentrale ooit. Die vond plaats op 26 april 1986.

We bezoeken met onze gids de verlaten stad Pripyat, gebouwd in 1970, als een Sovjet-modelstad waar het leven goed was. Het reuzenrad staat nog overeind, bij de kassa ligt een achtergelaten speelgoedbeest. We gaan een flatgebouw binnen. Ieder appartement is leeggeroofd, zelfs de keukentegels werden van de muren getikt. De sterk radioactieve inrichtingen werden in de late jaren ‘80 te koop aangeboden op Oekraïense markten. Waarschijnlijk koken nog steeds duizenden mensen op extreem radioactieve fornuizen en zitten er minstens zoveel met hun kont op een stralende bank.

Wat opvalt in ‘de zone’ is de overweldigende aanwezigheid van natuur. Waar ooit de typisch Oekraïense moestuinen vol aardappelplanten en kolen lagen, bevinden zich nu steppeachtige velden en jong bos. Het is er doodstil, zelfs vogels hoor je nauwelijks. De meeste huizen zijn verlaten, vervallen. Pal voor de ingang van een leeg flatgebouw heeft een complete boom zich uit het asfalt omhoog gewerkt. Mijn meegebrachte geigerteller begint alarmerend te tikken en dan te gieren als ik het boven het korstmos houd, dat terrein wint op het asfalt en beton. Met name mos schijnt erg veel straling vast te houden.

Enkele dagen na de ramp werden ruim 200.000 mensen geëvacueerd uit het gebied rondom Tsjernobyl. Ze zouden drie dagen wegblijven werd hen verteld. Sommigen keerden pas 18 jaar later weer terug.Op dit moment wonen er opnieuw zo’n 2000 mensen in radioactieve spookdorpen binnen de dertig kilometerzone. Ze kwamen terug omdat ze heimwee hadden naar de velden en hun ruimbemeten boerderijen. Het zijn veelal oudere mensen die de straling voor lief nemen. Voor zolang hun leven nog duurt zijn ze tenminste thuis.

Na Pripyat rijden we in ons minibusje naar de centrale. De verbrande reactor nummer vier ligt ingepakt in een sarcofaag van beton. De geigertellers tikken als nooit tevoren zo vlakbij de plek des onheils en we mogen hier ook maar vijf minuten blijven van de gids. Daarna krijgen we in het kantoor van het Ministerie van Rampen een warme lunch aangeboden. Een norse serveerster brengt vier gangen van kippensoep, koude vleeswaren, aardappelpuree, koolsla en pudding. De Amerikanen uit het gezelschap durven geen hap te nemen en roeren beschaamd wat door hun borden. Ze zijn bang dat het eten is besmet. Ik eet wel, maar word ook wat zenuwachtig van hen.

Ik ben in Tsjernobyl geweest. Bij de laatste controlepost moeten we door een soort stalen machine die me nog het meest doet denken aan het apparaat dat het monster van Frankenstein creëerde. Ze willen de door ons opgedane radioactiviteit weten. Alles lijkt in orde. Een bewaker houdt een speciale geigerteller tegen de banden van onze bus. Onbesmet. We rijden terug naar Kiev en nog geen kilometer verderop staat een baboesjka gebukt over haar aardappelveldje. In de droge bermen langs de weg zitten vrouwen op kleine krukjes onder een boom. Ze bieden de voorbijgangers emmers met versgeplukte bosbessen en frambozen aan. Wat is het verschil tussen hier en de nauwgezet vrijgehouden en gecontroleerde 30 kilometerzone? Niemand weet het antwoord.

Reisinformatie:

- In Kiev zijn een groot aantal organisaties die begeleide tours naar Tsjernobyl regelen. De kosten gaan omlaag naarmate de groep die erheen reist groter is. Voor één persoon kost een dagtour rond de 300 dollar, terwijl een tour voor zes personen ongeveer 100 dollar per persoon kost.

- Boekingen voor een tour naar Tsjernobyl dienen ongeveer een week van tevoren te worden aangemeld in verband met de vereiste officiële toestemming van verschillende instanties.

- De 30 kilometerzone ligt op ongeveer twee uur rijden vanaf Kiev.

Auteur:

Florence Tonk

Foto:

Martijn de Vries


contact | partners | press | © indigomagazine.eu 2007-2009 | programmed by Rüdiger Scheumann | hosted by mmvi